مفهوم الجودة في المؤلفات الحديثية بين تطبيقات المتقدمين ومتطلبات المعاصرين
The Concept of Scholarly Quality in Hadiths’ Writing: The Progressives’ Application and the Requirements of the Contemporary
الملخص
Reviewing scholarly production no matter what the field of that production presents is a major element in the learning and education process. It is more essential، however، that this production should be almost perfect. Classical and modern authors، as well as Hadith scholars have always been interested in the scholarly quality of their writings. Today this production is up to modern standards of quality thanks to the efforts of Sunni Muslim Hadith scholars. This study aims at examining the concept of scholarly quality in Hadith writings، its applications and modern requirements. The paper outlines a historical review of the changes that Hadith writings went through as a response to the requirements of the Modern Age. The study discusses to what extent Sunni Muslim Hadith writers have shown interest in the quality concept in their writings of Hadith. The study also investigates how these Hadith writings have been a realistic model of the scholarly quality concept. Accordingly، the study limits its scope to Hadith writings by Sunni Muslim scholars، who have successfully incorporated the most appropriate educational methods in their writings of Hadith. Hadith writers have employed the art of persuasion and creative critical thinking to produce the best possible writings of Hadith. The study concludes that the production of Hadith by Sunni Muslim scholars has followed flexible and appropriate methods، which are suitable for the Modern Age، its changes and developments.
إنَّ تحسين المنتج العلمي - أيَّا كان حَقْله المعرفي - وإعادة النظر فيه مرة بعد مرة مطلب أساسي في تطوير عملية التعلم والتعليم، والوصول بها إلى مرتبة الكمال والتمام، وقد كان لعلماء الحديث - السابقين واللاحقين - قصب السبق في مراجعة مؤلفاتهم، وتجويد مصنفاتهم حتى غدا مفهوم الجودة - الذي ظهر متأخراً - وما يتطلبه من دقة وإتقان وتصويب... حاضراً في المؤلفات الحديثة، ومواكباً ومنتظماً في تضاعيفها باباً باباً، وفصلاً فصلاً، وتتناول الدراسة متطلبات الجودة في المؤلفات الحديثية بين تطبيقات المتقدمين ومتطلبات المعاصرين، وتعرض صورة واضحة لمسيرة المؤلفات الحديثية وما طرأ عليها من تعديلات وتغييرات وإضافات كانت استجابة لمتطلبات العصر مما يندرج ضمناً في معنى الجودة عموماً. وتسعى هذه الدراسة لإظهار مدى حرص المحدثين وعنايتهم في تحقيق "مفهوم الجودة" من خلال تطبيقاتهم العملية على المؤلفات الحديثية، وتقديمها كنماذج واقعية لمتطلبات الجودة... وهكذا بذل علماء الحديث المعاصرون جهودًا لا تقل عما قام به السابقون في تحقيق "مفهوم الجودة" لكتب السنة النبوية وعلومها؛ من حيث ادماج الأساليب التربوية في المحتوى الحديثي، وتوظيف استراتيجيات الإقناع وفنونه، وتوظيف مهارات التفكير الإبداعي والناقد... ليخرج الكتاب الحديثي بأدق صورة، وأرقى مستوى. وكان من أبرز نتائج الدراسة: بيان مرونة منهج المحدثين واكتماله ودقته من حيث مراعاته للمتغيرات الزمانية والتطورات البيئية.
التنزيلات
المراجع
Al-‘Ajluni, I. (nd.) Idarah al-Judah fi Islam. United Arab Emirates: Sharjah.
Qistalani, A. (1905). Irsyad al-Sari li Syarh Sahih Bukhari. Egypt: Matba’ah Kubra al-Amiriah.
Al-Dinuri, I. (1983). Islah Ghalth Abi ‘Abid fi Gharib Hadis. Beirut: Dar al-Gharb Islami.
Al-Khatabi. (1985). Islah Ghalath al-Muhaddithin. Beirut: Muassasah Risalah.
Al-Zabidi, M. (1791). Tajul ‘Arus min Jawahir Qamus. np. n.pb.
Al-Sayuthi,‘A. (nd.) Tadrib Rawi fi Syarh Taqrib al-Nawawi. Riyadh: Dar Taybah.
Al-‘Ali, A. (2005). Ta’lim ‘an Ba’da wa mMustaqbal Tarbiah fi Wathan ‘Arabi. Cairo: Dar Kitab Hadis.
Damfo, ‘A. (2004). Taqniyat al-Hadithah fi Khidmah Sunah Nabawiyah, Dirasah Tatbiqiyah ‘ala ba’dhu Ahadith Imam Bukhari. np. n.pb.
As-Salami, A. (2008). Tanbih ‘ala Alfaz allati Waqa’ fi Naqliha wa Dhabtiha wa Khata’ fi Tafsiriha wa
Ma’aniha wa Tahrif fi Kitab al-Gharbiyyin’Gharib Quran wa Gharib Hadis’. Riyadh: Kunuz Isybilia li Nasyr wa Tauzi’.
Bukhari, M. (1987). Jami’ Sahih Mukhtasar. Beirut: Dar Ibn Kathir.
Hanbali, I. (1988). Jami’ ‘Ulum wa Hikam. Beirut: Dar Al-Ma’rifah.
Basyiwah, H. (2006). Judah Ta’lim min Manzhur Islami (Ihsan, Itqan, Judah, Tamyiz). Majalah ‘Ulum Insaniah. Vol.31.
Sayih, M. (2007). Judah–Judah Ta’lim- Idarah Judah Syamilah: Ru’yah haula Mafhum wa Ahammiyyah. Jami’ah Iskandariah: Kuliah Tarbiah Riyadhiyah lil Banin.
Wizarah Tarbiah wa Ta’lim Urduniah. (1994). Halaqah ‘Arabiah haula Takhtit Manahij Dirasiah wa Tathwiriha. np.: Dar Fikr.
Syeikh, ‘Ali. (2017). Sunah Nabawiyah wa Maharat Tahqiq Ahdaf Sulukiah Tarbawiyah fi Ta’lim (Arba’un Nawawiyah Namuzaja. Jordan: Jami’ah Zarqa’.
Nisa’i, A. (916). Sunan Sughra. Aleppo: Maktab Mathbu’at Islamiyah.
Basti, I. (1988). Sahih Ibn Hibban bi Tartib Ibn Balban. Beirut: Muassasah Risalah.
Naysaburi, M. n.d. Sahih Muslim. Beirut: Dar Ihya’ Turath ‘Arabi.
‘Ataya, R. (2014). Fai’liyah Istikhdam Istiratijiah Mukhattat Bait Dairi wa Haqibah Ta’limiyah Mahusabah fi Tadris Madah ‘Ulum Hayatiah wa Atharhuma fi Tahsil Talibat al-Saf al-Tasi’ wa Ittijahatihinna nahwu Madah. Risalah master. Oman: Jami’ah Syarq Ausath.
Samsyah, Amal. (2017). Fi’aliyah Tauzif Anmisyan fi Khidmat Sunnah Nabawiyah. Oman: Muassasah Waraq.
Rawashidah, A. (2007). Fikr Najwa li ‘Syawahid Taudhih wa Tashih li Musykilat Jami’ Sahih’. Jamiah Mu’tah: Risalah Magister.
Muhammad, N. (2011). Kitab Elektroni Mafhum wa Mazaya. Majalah Ma’lumatiyah, Vol. 34.
Basyuni, ‘A. (2007). Kitab Elektroni. Cairo: Dar Kutub Ilmiah li Nasyr wa Tauzi’.
Al-Azdi, ‘A. (1987). Kasyf Auham allati fi Madkhal Hakim. Jordan: Maktabah Manar.
Minyar, M. (2013). Mabadi’ Judah fi Sunnah Nabawiyah: Ta’silan wa Tathbiqan. Dubai: Kuliah Dirasat Islamiah wa Arabiah.
Hanbal, A. (2000). Musnad Imam Ahmad bin Hanbal. np. Muassasah Risalah.
Halas, D. (2007). Ma’ayir Judah Kitab Madrasi wa Muwasifatihi li Talamiz Marhalah Asasiah Dunya. Palestine: Jami’ah Islamiah.
Umar, A. M. (2008). Mu’jam Lughah Arabiah Mu’asoroh. np: ‘Alam Kutub.
Husin, A., & Faris, I. (2005). Mu’jam Maqayis Lughah. np. n.pb.
Salah, I. (nd.). Makrifah Anwa’ ‘Ulum Hadith. Syria: Dar Fikr.
Hauri, M.‘A. (2013). Mi’yar Judah Asas Tawalli Wadzifah fi Dhau’ Sunnah Nabawiyah. Dubai: Kuliah Dirasat Islamiah wa ‘Arabiah.
Al-Thohawi, A. (1494). Muqaddimah Syarh Mishkal al-Athar. np. Muassasah Risalah.
Suwa’, N. (2017). Maharat Tafkir Naqid wa Tathbiqatiha fi Sunnah Nabawiyah. Jordan: Jami’ah Zarqa’.
Syaukani M. (1993). Nailul Author Syarh Multaqa Akhbar. Egypt: Dar Hadith.

هذا العمل مرخص حسب الرخصة Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Upon acceptance of an article, Authors will be asked to transfer copyright. This transfer will ensure the widest possible dissemination of information. A notification will be sent to the corresponding Author confirming receipt of the manuscript.
If excerpts from other copyrighted works are included, the Author(s) must obtain written permission from the copyright owners and credit the source(s) in the article.
Also, this work is licenced under a http://creativecommons.org/licenses/by/4.0





