Peranan hadis ḍaʻīf dalam kitab al-Muntaqā karya Ibn al-Jārūd
The roles of weak hadith in Ibn al-Jārūd’s al-Muntaqā min al-Sunan al-Musnadah
Abstract
Kitab al-Muntaqā min al-Sunan al-Musnadah karya Abū Muḥammad ‘Abd Allah bin ‘Ali bin al-Jārūd al- Naysābūrī (m. 307 H) dikenali sebagai salah satu himpunan hadis hukum yang sangat teliti dalam memastikan kesahihan hadis. Meskipun begitu, didapati sekurang-kurangnya 82 hadis ḍaʻīf dalam kitab ini sekali gus mencetuskan persoalan tentang fungsi dan kegunaan hadis-hadis tersebut. Dengan mengamati kedudukan hadis-hadis tersebut dalam penyusunan kitab al-Muntaqā, makalah ini bermaksud mengenal pasti konsepsi Ibn al-Jārūd berkenaan peranan dan fungsi hadis ḍaʻīf dalam perbahasan hukum. Penyelidikan ini bertumpu sepenuhnya kepada metode kepustakaan dengan mengamalkan kaedah analisis kualitatif. Hasil kajian mendapati bahawa setiap hadis ḍaʻīf yang dibawakan oleh Ibn al-Jārūd memainkan peranan yang sangat halus dalam perbahasan beliau. Hadis ḍaʻīf memang tidak diterima sebagai hujah secara independen, akan tetapi hadis hadis-hadis tersebut memiliki kelayakan sebagai hujah sokongan. Ibn al-Jārūd sering menggunakan hadis ḍaʻīf sebagai galakan dan ancaman (targhīb wa tarhīb), serta sokongan maklumat yang melengkapkan, memerinci dan mentafsirkan kandungan hadis sahih. Dapatan ini sekali gus menyokong pandangan jumhur ulama yang tidak menolak secara mutlak hadis ḍaʻīf, akan tetapi menggunakannya secara berhati-hati.
Downloads
References
‘Itr, N. (2017). Manhaj al-naqd fī ʻulūm al-hadīth. Damsyik: Dār al-Fikr.
al-ʻAynī, A.M. M. (t.th.). ʻUmdah al-qārī sharḥ Ṣaḥiḥ al-Bukhārī. Beirut: Dār Ihya al-Turath al-Islāmī.
al-‘Irāqī, A. A. R. (1999). Al-Taqyīd wa al-īḍāḥ. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Ābādī, F. (t.th.). al-Qāmūs al-Muḥīṭ. Beirut: Mu’assasah al-Risālah.
Abd al-Karīm, M. (t.th.). al-Imām al-Ḥāfiẓ ʻAbdullah ibn al-Jārūd al-Naysābūri wa athāruhū fī al-sunnah al-nabawiyyah. t.tp.: t.pt.
Abī Yaʻlā, M. A. Y. (t.th.). Ṭabaqat al-ḥanābilah. Mekah, KSA: al-Amānah al-ʻAmah li al-Ihtifāl bi Murur Mi’ah Sanah ʻala Ta’sis al-Mamlakah.
al-Albānī, N. D. (2000). Ṣaḥiḥ Sunan al-Tirmidhī. Riyadh, KSA: Maktabah al-Maʻārif.
al-Ashbīlī, I. K. (2009). Fihrist Ibn Khayr al-Ashbīlī. Tunisia: Dār al-Gharb al-Islāmī.
Asni, F. H. M., Sulong, J., & Ismail, A. (2017). Penggunaan hadis daif dalam fatwa mengenai wasiat di Malaysia serta langkah penyelesaiannya. Journal of Hadis Studies, 2(1). http://ddms.usim.edu.my:80/jspui/handle/123456789/16292.
Awḍallah, T. (2009). Sharḥ al-Nukhbah al-Fikar. Riyadh, KSA: Dār al-Mughni.
Awwamah, M. (2017). Hukm al-ʻamal bi al-hadīth al-ḍa‘īf bayna naẓariah wa al-taṭbīq wa al-daʻwa. Madīnah, KSA: Dār al-Minhāj.
al-Baghdādī, A. A. T. (2002). Tārikh Baghdād. Beirut: Dār al-Gharb al-Islāmī.
Brown, J. (2011). Even if it's not true it's true: Using unreliable hadīths in Sunni Islam. Islamic Law and Society, 18(1), 1-52. https://doi.org/10.1163/156851910X517056.
al-Bukhārī, M. I. (1977). Tārikh al-kabīr. India: Dā’irah al-Maʻārif al-ʻUthmāniah.
al-Bukhārī, M. I. (2015). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Damsyik: Mu’assasah al-Risālah.
al-Dahlawī, A. A. W. (t.th.). Bustān al-muḥaddithīn. Beirut: Dār al-Gharb al-Islāmī.
al-Dhahabī, M. I. (1963). Mīzān al-i‘tidāl fi naqd al-rijāl. Beirut: Dār al-Maʻrifah.
al-Dhahabī, M. I. (2006). Siyār aʻlam al-nubalā’. Kaherah: Dār al-Hadis.
al-Ḥākim, M. A. (t.th.). Maʻrifah ʻulum al-ḥadīth. Beirut: Dār al-Kutub al-ʻIlmiyyah.
al-Ḥuwaynī, A. I. (1988). Ghauth al-makdūd bi takhrīj al-muntaqa Ibn al-Jārūd. Beirut: Dār al-Kitab al-ʻArabī.
al-Ḥuwaynī, A. I. (2011). al-Fatāwā al-ḥadīthiyyah al-musammā is‘āf al-labīth bi fatāwā al-ḥadīth. Mesir: Dār al-Taqwa.
Ibn ʻAbd al-Bar, M. (t.th.). Jāmiʻ bayān al-ʻilm wa faḍlih. Arab Saudi, KSA: Dār Ibn al-Jawzī.
Ibn ʻAbd al-Hādī, M. A. (1996). Ṭabaqah ‘ulama’ al-hadīth li Ibn ʻAbd al-Hādi. Beirut: Mu’assasah al-Risālah.
Ibn Abī Ḥātim, A. R. (1952). al-Jarḥ wa al-taʻdīl. Beirut. Dār Kutub al-ʿIlmiyyah.
Ibn Abī Ḥātim, A. R. (2006). ‘Ilal Ibn Abī Ḥātim. Riyadh, KSA: Fahrasah al-Maktabah al-Malik al-Fahd.
Ibn al-Jawzī, A. R. (t.th.). al-Muntaẓam fī tārīkh al-muluk wa al-umam. Beirut: Dār al-Kutub al-ʻIlmiah.
Ibn al-Ṣalāḥ, A. A. U. (1998). ʻUlūm al-hadīth li Ibn al-Ṣalāḥ. Damsyik: Dār al-Fikr.
Ibn ʻAsākir, A. H. (1997). Tārīkh Madīnah. Damsyik: Dār al-Fikr.
Ibn Ḥajar, A. A. (1959). Fatḥ al-bārī sharḥ Ṣaḥiḥ al-Bukhārī. Beirut: Dār al-Maʻrifah.
Ibn Ḥajar, A. A. (1986). Taqrīb al-tahdhīb. Syria: Dār al-Rasyīd.
Ibn Ḥajar, A. A. (1994). Itḥaf al-mahārah. Arab Saudi, KSA: Majmaʻ Mālik al-Fahd.
Ibn Ḥajar, A. A. (2010). Nuzhah al-naẓar fi tawḍīh nukhbah al-fikr fī muṣṭalaḥ ahl al-athār. Riyadh, KSA: Maktabah al-Maʻārif.
Ibn Manẓūr, J. D. M. (t.th.). Lisān al-ʻArab. Beirut: Dār al-Ṣādir.
Ibn Taymiyyah, A. A. H. (2004). Majmūʻ al-fatāwa. Madinah al-Munawwarah, KSA: al-Awqaf al-Saʻūdiyyah.
al-Jurjānī, A. M. (t.th.). Fan uṣūl muṣṭalaḥ al-ḥadīth. Kaherah: t.pt.
al-Kattānī, M. J. (1993). al-Risālah al-mustaṭrafah li bayān mashhūr kutub al-sunnah al-musharrafah. Beirut: Dār al-Bashā’ir.
al-Khalilī, K. A. (1989). al-irshād fi ma‘rifah ‘ulamā’ al-ḥadīth. Riyadh, KSA: Maktabah al-Rusyd.
al-Khirābādī, A. L. (2014). ‘Ulūm al-ḥadīth aṣiluhā wa muʻaṣiruhā. Kaherah: Dār al-Kalimah.
al-Laknāwī, M. A. H. (t.th.). Ẓafar al-amānī bi sharḥ mukhtaṣar al-Sayyid al-Sharīf al-Jurjānī fī muṣṭalah al-ḥadīth. Aleppo: Maktab al-Maṭbu’ah al-Islamiyyah.
al-Mālikī, A. H. (1992). Majmū‘ fatāwā wa rasā’il. Madinah, KSA: Maṭābi’ al-Rasyid.
al-Malyabārī, Ḥ. A. (1997). ‘Abqariyyah al-Imām Muslim fī tartīb aḥādīth musnadih al-ṣaḥīḥ. Beirut: Dār Ibn Ḥazm.
al-Mizzī, Y. A. R. (1980). Tahdhīb al-kamāl fi asmā’ al-rijāl. Beirut: Mu’assasah al-Risālah.
al-Nawāwī, Y. S. (2001). Majmū‘ sharḥ al-muhadhab. Beirut: Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arābī.
al-Nawāwī, Y. S. (2009). al-Arbaʻīn al-nawāwīyyah. Beirut: Dār al-Minhāj.
al-Nawāwī, Y. S. (t.th.). al-Adhkār min kalām sayyid al-akbār. Damsyik: Maṭbaʻah al-Malah.
al-Qāherah, M. L. A. (t.th.). Muʻjam al-wasīṭ. Kaherah: Dār al-Daʻwah.
al-Rawdanī, M. S. (1977). Silah al-khalaf bi mawṣūl al-salaf. Beirut: Dār al-Gharb al-Islāmī.
Sa‘ad, A. (2011). Fatāwā al-Albānī. Beirut: Dār al-Kutub al- ‘Ilmiyyah.
al-Ṣaliḥ, S. (1984). ʿUlūm al-ḥadīth wa muṣṭalahuh. Beirut: Dār al-ʻIlm li al-Malayyin.
al-Samʻanī, A. K. M. (1977). al-Ansāb. India: Dā’irah al-Maʻārif al-ʻUthmāniah.
al-Samʻanī, A. K. M. (1993). Adab al-‘imlā’ wa istimlā’. t.tp.: Maṭbaʻah al-Maḥmūdiyyah.
al-Shāfiʻī, M. I. (2011). al-Risālah. Beirut: Dār al-Wafa’.
Shah, F. A. (2017). Hadis lemah dan palsu: realiti pemakaiannya di Malaysia. Kuala Lumpur. Penerbit Universiti Malaya.
Shamsudin, R., & Mat Akhir, N. S. (2018). Hadis daif: analisis terhadap amalan-amalan kerohanian terpilih masyarakat Melayu: Hadith daif: an analysis of the selected spiritual practices of Malay community. HADIS, 8(16), 22-39. https://doi.org/10.53840/hadis.v8i16.2.
al-Shatibī, I. M. (t.th). al-I‘tiṣām. Arab Saudi, KSA: Dār Ibn ʿAffan.
al-Shawkānī, M. A. (1993). Nayl al-awṭar. Mesir: Dār al-Hadis.
al-Suyūṭī, J. D. (t.th.). Tadrīb al-rāwī fī Sharḥ Taqrīb al-Nawāwī. t.tp.: Dār al- Ṭayyibah.
al-Ṭabarānī, S. A. (1975). al-Muʻjam al-ṣaghīr. Beirut: Maktab al-Islāmiy.
al-Ṭabarānī, S. A. (1987). al-Duʻa’. Beirut: Dār al-Basyā’ir al-Islāmiyyah.
al-Ṭabarānī, S. A. (1995). al-Muʻjam al-awsaṭ. Mesir: Dār al-Haramayn.
al-Ṭabarānī, S. A. (t.th.). al-Muʻjam al-kabīr. Kaherah: Maktabah Ibn Taymiyyah.
al-Tirmidhī, M. I. (2015). Sunan al-Tirmidhī. Beirut: Mu’assasah al-Risālah.
al-Yāfi‘ī, A. F. (2012). Ḥukm al-‘amal bi al-ḥadīth al-ḍa‘īf ‘ind al-muḥaddithīn wa al-fuqahā’: dirāsah ta’ṣīliyyah. San’a, Yaman: Markaz al-‘Ubbādī.
al-Zarkashī, M. A. (1998). al-Nukat ‘ala kitāb Ibn al-Ṣalāh. Riyadh, KSA: Aḍwā’ al-Salaf.
al-Zayn, M. (t.th.). Manāhij al-muḥaddithīn fī taqwiyyah al-aḥādīth al-ḥasanah wa al-ḍa‘īifah. Riyadh, KSA: Maktabah al-Rusyd.
Copyright (c) 2021 HADIS

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Upon acceptance of an article, Authors will be asked to transfer copyright. This transfer will ensure the widest possible dissemination of information. A notification will be sent to the corresponding Author confirming receipt of the manuscript.
If excerpts from other copyrighted works are included, the Author(s) must obtain written permission from the copyright owners and credit the source(s) in the article.
Also, this work is licenced under a http://creativecommons.org/licenses/by/4.0





